System prawa finansowego. TOM IV. Prawo walutowe. Prawo dewizowe. Prawo rynku finansowego

Niniejszy IV tom Systemu prawa finansowego poświęcony jest prawu walutowemu, dewizowemu, bankowemu oraz prawu rynku finansowego. Ukazuje się on 20 lat po wydanym przez Zakład Narodowy Ossolińskich tomie V Systemu instytucji prawno-finansowych PRL, poświęconym instytucjom systemu pieniężno-kredytowego. Fundamentalne zmiany ustrojowe i gospodarcze - datujące się od 1990 r. - sprawiły, że zdezaktualizowało się wiele przedstawionych tam kwestii. Równocześnie reaktywowano instytucje istniejące w okresie międzywojennym, takie jak giełda. Pojawiło się też prawo rynku finansowego i to zarówno w wymiarze krajowym, jak i wspólnotowym. W tej sytuacji postanowiliśmy wyodrębnić tematykę publicznoprawnych form oddziaływania państwa i Unii Europejskiej na instytucje kredytowe i finansowe. Punktem wyjścia jest zaprezentowany szczególny reżim prawny oraz zasady tworzenia i funkcjonowania jednolitego, unijnego rynku finansowego.

W związku z przystąpieniem Polski do UE nie można omówić rodzimego systemu pieniężnego bez przedstawienia mechanizmu funkcjonowania euro oraz bankowości unijnej. Wprowadzenie wspólnej waluty jest naturalnym uzupełnieniem europejskiego rynku wewnętrznego, które eliminuje element niepewności we wzajemnych transakcjach, wynikający z istnienia różnych walut narodowych. Znikają koszty wymiany i zabezpieczenia kursów, a także ryzyko kursowe, które wpływa ujemnie na zasobność uczestników gry rynkowej i ich siłę nabywczą. Euro stanowi ochronę przed tymi niebezpieczeństwami, a jednocześnie pozwala na zmniejszenie ryzyka planowania finansowego.

Naszym zamierzeniem było całościowe ujęcie problematyki pieniądza w obrocie krajowym i zagranicznym oraz instytucji z nim związanych na obecnym etapie rozwoju prawnego systemu i instytucji walutowych, dewizowych oraz rynku finansowego. Towarzyszy nam przy tym refleksja, że w najbliższym czasie obowiązujący porządek prawny suwerennych państw i ich zrzeszeń będzie podlegał ewolucji w sferze pieniężnej oraz obsługujących ją i powiązanych z nią instytucji finansowych