Prawne aspekty bezpieczeństwa energetycznego w UE [EBOOK PDF]

Wykaz skrótów
str. 13

Wstęp
str. 17

Rozdział I
Prawne i instytucjonalne aspekty międzynarodowej współpracy w zakresie bezpieczeństwa energetycznego
str. 27

1. Wprowadzenie
str. 27

2. Współpraca na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego w ramach ONZ
str. 28
2 1 Konwencja o prawie morza
str. 28
2 2 Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej
str. 31

3. Współpraca na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego w ramach OECD
str. 32
3.1. Międzynarodowa Agencja Energetyczna
str. 32
3.2. Agencja Energii Nuklearnej
str. 34

4. Próba uregulowania zasad globalnego rynku energetycznego na przykładzie Traktatu Karty Energetycznej
str. 35

5. Zaangażowanie Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego w sprawy bezpieczeństwa energetycznego
str. 40

6. Problematyka bezpieczeństwa energetycznego podczas szczytów Grupy G8
str. 42

7. Znaczenie OPEC dla globalnego bezpieczeństwa energetycznego
str. 44

8. Pozarządowa współpraca dotycząca problematyki energetycznej na przykładzie prac Światowej Rady Energetycznej
str. 45

9. Bezpieczeństwo energetyczne a międzynarodowa ochrona środowiska
str. 46
9.1. Koncepcja "zrównoważonego rozwoju" a bezpieczeństwo energetyczne
str. 46
9.2. Zmiany klimatyczne
str. 48
9.2.1. Ramowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu
str. 51
9.2.2. Protokół z Kioto do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu
str. 52
9.3. Ocena oddziaływania na środowisko infrastrukturalnych inwestycji energetycznych w świetle konwencji z Espoo
str. 55
9.4. Społeczeństwo a infrastruktura energetyczna w świetle konwencji z Aarhus
str. 57

10. Wnioski
str. 59

Rozdział II
Bezpieczeństwo energetyczne w prawie pierwotnym UE/EWEA i proces kształtowania polityki energetycznej UE
str. 61

1. Wprowadzenie
str. 61

2. Prawo pierwotne UE/EWEA
str. 62
2.1. Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali
str. 62
2.2. Traktaty rzymskie
str. 64
2.2.1. Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą
str. 64
2.2.2. Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej
str. 66
2.3. Traktaty rewizyjne i akcesyjne
str. 68
2.4. Traktat z Lizbony
str. 75

3. Proces kształtowania polityki energetycznej UE
str. 82
3.1. Etapy budowy polityki energetycznej UE
str. 83
3.2. Wpływ pierwszego kryzysu naftowego na proces kształtowania polityki energetycznej UE (lata 1951-1973)
str. 85
3.3. Wpływ drugiego kryzysu naftowego na proces kształtowania polityki energetycznej UE (lata 1974-1982)
str. 87
3.4. Okres stabilizacji w pracach nad polityką energetyczną UE (lata 1983-1991)
str. 89
3.5. Znaczenie pierwszego pakietu energetycznego dla liberalizacji unijnego sektora energetycznego (lata 1992-2000)
str. 92
3.6. Drugi pakiet energetyczny jako impuls dla rozpoczęcia prac nad pełną liberalizacją sektora energetycznego (lata 2001-2006)
str. 98
3.7. Kompleksowa wizja polityki energetycznej UE i impuls dla zmian w sektorze energetycznym (lata 2007-2010)
str. 100

4. Wnioski
str. 108

Rozdział III
Bezpieczeństwo energetyczne w świetle prawa pochodnego UE
str. 111

1. Wprowadzenie
str. 111

2. Akty prawne dotyczące bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej
str. 112

3. Akty prawne dotyczące bezpieczeństwa dostaw gazu ziemnego
str. 127

4. Akty prawne dotyczące bezpieczeństwa dostaw ropy naftowej i produktów ropopochodnych
str. 145

5. Akty prawne dotyczące bezpieczeństwa dostaw węgla
str. 153

6. Akty prawne dotyczące bezpieczeństwa dostaw energii jądrowej
str. 157
6.1. Umowy międzynarodowe wiążące EWEA w zakresie energetyki jądrowej
str. 158
6.2. Akty prawa pochodnego
str. 159

7. Akty prawne dotyczące promocji odnawialnych źródeł energii
str. 162

8. Transeuropejskie sieci energetyczne (TEN-E)
str. 168
8.1. Koncepcja sieci transeuropejskich (TEN)
str. 168
8.2. Finansowanie sieci transeuropejskich
str. 170
8.3. Rozwój prawa pochodnego UE w dziedzinie transeuropejskich sieci energetycznych
str. 173
8.4. Gazociąg Północny w świetle przepisów dotyczących transeuropejskich sieci energetycznych
str. 174
8.5. Znaczenie transeuropejskich sieci energetycznych
str. 179

9. Akty prawne dotyczące efektywnego korzystania z energii
str. 180

10. Ochrona środowiska a bezpieczeństwo energetyczne
str. 187
10.1. System handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w UE
str. 187
10.2. Znaczenie wyroków SUE w sprawach T-183/07 i T-263/07 dla bezpieczeństwa energetycznego państw członkowskich UE
str. 196
10.3. Redukcja emisji innych zanieczyszczeń do powietrza
str. 199

11. Wnioski
str. 203

Rozdział IV
Bezpieczeństwo energetyczne UE a ograniczenia swobód rynku wewnętrznego
str. 207

1. Wprowadzenie
str. 207

2. Energia na rynku wewnętrznym
str. 209

3. Ograniczanie swobody przepływu towarów w celu zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego
str. 210

4. Ograniczanie swobody przepływu kapitału w celu zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego
str. 215

5. Ograniczanie swobodnej konkurencji w celu zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego
str. 230
5.1. Obowiązek dostosowania energetycznych monopoli państwowych o charakterze handlowym
str. 230
5.2. Przekształcenia własnościowe w sektorze energetycznym jako efekt jego demonopolizacji
str. 235
5.3. Znaczenie przedsiębiorstw publicznych oraz świadczenia usług w ogólnym interesie gospodarczym dla bezpieczeństwa energetycznego
str. 242
5.4. Porozumienia przedsiębiorstw energetycznych ograniczające konkurencję
str. 248
5.5. Nadużywanie przez przedsiębiorstwa pozycji dominującej w sektorze energetycznym
str. 256
5.6. Kontrola koncentracji przedsiębiorstw w sektorze energetycznym
str. 260
5.7. Udzielanie przedsiębiorstwom działającym w sektorze energetycznym pomocy publicznej niezgodnej z rynkiem wewnętrznym
str. 266

6. Ograniczanie swobody działalności gospodarczej w celu zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego
str. 274
6.1. Koncesjonowanie prowadzenia działalności gospodarczej w sektorze energetycznym
str. 274
6.2. Zatwierdzanie taryf jako sposób kontroli cen energii
str. 276
6.3. Stosowanie przymusu wobec spółek energetycznych w celu osiągnięcia zamierzonych przez państwo celów
str. 281

7. Wnioski
str. 287

Rozdział V
Środki realizacji polityki UE w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego
str. 289

1. Wprowadzenie
str. 289

2. Znaczenie kluczowych elementów procesu liberalizacji rynku energetycznego dla bezpieczeństwa energetycznego
str. 292
2.1. Oddzielenie niektórych usług energetycznych od innych usług poprzez tzw rozdział (unbundling)
str. 295
2.2. Zasada dostępu stron trzecich do sieci (TPA)
str. 304
2.3. Znaczenie regulatorów rynku energetycznego dla umocnienia konkurencji
str. 310
2.4. Ochrona odbiorców końcowych energii elektrycznej i gazu
str. 313

3. Różnicowanie typów paliw, źródeł dostaw i stosowanych technologii (dywersyfikacja)
str. 317

4. Ściślejsza współpraca pomiędzy państwami członkowskimi w celu zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego
str. 319
4.1. Działania inicjowane przez Komisję Europejską
str. 320
4.1.1. Sieć Korespondentów Bezpieczeństwa Energetycznego
str. 320
4.1.2. Agencje energetyczne
str. 321
4.1.3. Berlińskie Forum Paliw Kopalnych
str. 322
4.1.4. Madryckie Forum Regulatorów w Sektorze Gazu Ziemnego
str. 321
4.1.5. Florenckie Forum Regulatorów w Sektorze Energii Elektrycznej
str. 324
4.1.6. Amsterdamskie Forum Zrównoważonej Energii
str. 325
4.1.7. Europejska Grupa Regulatorów Rynku Energii Elektrycznej i Gazu
str. 326
4.2. Współpraca między organami regulacji sektorów energetycznych państw członkowskich i nieczłonkowskich UE
str. 328
4.3. Projekt Europejskiego Traktatu Bezpieczeństwa Energetycznego
str. 331

5. Promocja odnawialnych źródeł energii
str. 335

6. Promocja energii jądrowej
str. 339

7. Racjonalne korzystanie z energii
str. 341

8. Innowacyjność i nowe technologie energetyczne
str. 343

9. Stosowanie przymusu w ramach promocji odnawialnych źródeł energii
str. 345

10. Finansowanie z budżetu UE działań służących zwiększeniu bezpieczeństwa energetycznego
str. 347

11. Rozbudowa kluczowej infrastruktury energetycznej
str. 349

12. Poszukiwanie nowych złóż surowców energetycznych
str. 352

13. Wnioski
str. 355

Rozdział VI
Zewnętrzna polityka energetyczna UE
str. 358

1. Wprowadzenie
str. 358

2. Współpraca w ramach regionalnych form instytucjonalnych
str. 361
2.1. Współpraca w ramach Wspólnoty Energetycznej
str. 362
2.2. Współpraca w rejonie Kaukazu i Azji Centralnej
str. 365
2.2.1. Inicjatywa Baku
str. 366
2.2.2. Program INOGATE
str. 367
2.2.3. Współpraca bilateralna
str. 369
2.3. Współpraca Energetyczna Regionu Morza Bałtyckiego
str. 370
2.4. Współpraca Euro-Śródziemnomorska
str. 371
2.5. Nordycki rynek energii
str. 374
2.6. Iberyjski Rynek Energii Elektrycznej
str. 375

3. Współpraca UE z innymi ugrupowaniami międzynarodowymi
str. 376
3.1. Współpraca UE z Międzynarodową Agencją Energetyczną
str. 376
3.2. Udział UE w spotkaniach Grupy G8
str. 378
3.3. Współpraca UE z OPEC
str. 380
3.4. Udział UE w pracach Międzynarodowego Forum Energetycznego
str. 382
3.5. Współpraca UE z Bankiem Światowym
str. 383

4. Współpraca bilateralna w dziedzinie energetyki między UE a niektórymi państwami trzecimi
str. 385
4.1. Współpraca energetyczna UE z Brazylią
str. 385
4.2. Współpraca energetyczna UE z Chinami
str. 386
4.3. Współpraca energetyczna UE z Indiami
str. 388
4.4. Współpraca energetyczna UE z Norwegią
str. 389
4.5. Współpraca energetyczna UE z Rosją
str. 390
4.6. Współpraca energetyczna UE z Ukrainą
str. 394
4.7. Współpraca energetyczna UE z USA
str. 396

5. Wnioski
str. 398

Zakończenie
str. 401

Wykaz aktów prawnych
str. 407

Wykaz orzecznictwa
str. 440

Bibliografia
str. 446